🛠️ راهنمای جامع عیبیابی و رفع مشکلات دستگاه بستهبندی نمک
- نویسنده: کارشناس فنی بامک
- تاریخ انتشار:
- تاریخ بروزرسانی: آذر 9, 1404
🛠️ رفع مشکلات دستگاه بستهبندی نمک
آیا خط تولید شما خوابیده است؟ آیا نوسان وزن بستههای نمک کلافه تان کرده؟ یا شاید دوختهای ساشه باز میشوند و نمک در کارتنها پخش میشود؟ نگران نباشید. این کاملترین راهنمای آنلاینی است که برای حل مشکلات دستگاه بسته بندی نمک (چه توزیندار و چه ساشه) پیدا خواهید کرد.
ما میدانیم که نمک یک ماده معمولی نیست؛ نمک خورنده است، رطوبت را میبلعد و دشمن درجهیک قطعات فلزی و الکترونیکی است. به همین دلیل، تعمیرات این دستگاهها قلقهای خاص خود را دارد که هر تعمیرکاری نمیداند.
در این مقاله، ما نقشههای فنی پیچیده را کنار میگذاریم و با زبان تجربه صحبت میکنیم. چه یک اپراتور تازهکار باشید و چه مدیر فنی کارخانه، این مطلب مرجع شماست.
🧪 فصل اول: ریشه اصلی مشکلات دستگاه بسته بندی نمک چیست؟
قبل از دست به آچار شدن، باید بدانید با چه چیزی میجنگید. بررسیها نشان میدهد ۹۰٪ مشکلات دستگاه بسته بندی نمک به این سه دلیل برمیگردد:
- خوردگی پنهان (Corrosion): نمک حتی از کوچکترین درزها عبور میکند. اگر شفتها، بلبرینگها یا جکها از استیل ۳۱۶ یا ۳۰۴ باکیفیت نباشند، در کمتر از ۶ ماه زنگ میزنند و قفل میکنند.
- غبار نمک (Salt Dust): این غبار رساناست! وقتی وارد تابلو برق شود، بین کنتاکتورها اتصال کوتاه ایجاد کرده یا باعث رفتار عجیب سنسورها و HMI میشود.
- کلوخه شدن (Clumping): نمک جاذب رطوبت است. اگر در مخزن بماند، سنگ میشود و به سیستم ویبره و دریچهها فشار مرگبار وارد میکند.
⚖️ فصل دوم: رفع خطای دستگاه توزین دار (مشکلات وزن و ریزش)
دستگاههای ۲ توزین، ۴ توزین و مولتیهد، قلب تپنده خطوط بستهبندی نمک هستند. برای رفع خطای دستگاه توزین دار و رسیدن به وزن دقیق، مراحل زیر را موشکافانه بررسی کنید:
۱. نوسان وزن (Weight Fluctuation)
بسته باید ۱۰۰۰ گرم باشد اما یک بار ۹۸۰ است و بار دیگر ۱۰۲۰.
- عیبیابی سطح ۱ (مکانیک):
- تراز بودن دستگاه: اگر دستگاه تراز نباشد، لودسلها فشار را نامتقارن حس میکنند. پایهها را چک کنید.
- برخورد باکتها: باکتهای وزنکشی نباید به بدنه یا به یکدیگر برخورد کنند. حتی یک سایش کوچک، وزن را خطا میاندازد.
- عیبیابی سطح ۲ (تنظیمات ویبره):
- وارد منوی HMI شوید. پارامتر
Amplitude(شدت ویبره) را کم کنید. شدت زیاد باعث میشود نمک “پرتاب” شود و بعد از بسته شدن دریچه، همچنان مقداری نمک اضافه بریزد. - عیبیابی سطح ۳ (الکترونیک):
- ولتاژ ورودی به ماژول توزین را چک کنید. نوسان برق شهر مستقیماً روی دقت لودسل اثر میگذارد. حتماً از استابلایزر سروو موتور استفاده کنید.
۲. خطای لودسل (Load Cell Error)
یکی از مهمترین مراحل در رفع خطای دستگاه توزین دار، تست سلامت لودسل است:
- تست سلامت: دستگاه را خاموش کنید. سوکت لودسل را جدا کنید. با مولتیمتر، مقاومت بین سیمهای سیگنال (معمولاً سبز و سفید) و سیمهای تحریک (قرمز و مشکی) را اندازه بگیرید. اعداد باید طبق دیتاشیت لودسل باشد (معمولاً ۳۵۰ اهم). اگر عدد بینهایت یا صفر بود، لودسل سوخته است.
- کالیبراسیون (Calibration): همیشه قبل از کالیبراسیون، باکتها را با باد تمیز کنید. حتی ۵ گرم نمک چسبیده، نقطه صفر (Zero Point) را جابجا میکند.
۳. ریزش مداوم (Leakage)
نمک از زیر دریچهها نشت میکند.
- علت: لاستیکهای دور دریچه تخلیه خورده شدهاند یا فنر دریچه ضعیف شده است.
- راه حل: در دستگاه نمک، لاستیکهای معمولی زود خشک و خرد میشوند. حتماً از سیلیکونهای فودگرید (Food Grade) استفاده کنید.
🍬 فصل سوم: راهنمای تعمیر دستگاه بسته بندی ساشه (مشکلات دوخت و برش)
در بستهبندیهای تکنفره، سرعت بالاست و فرصت خطا کم است. تعمیر دستگاه بسته بندی ساشه نیازمند دقت میلیمتری در تنظیمات فکها و حرارت است.
۱. مشکل دوخت (Sealing Issues)
- سلفون میسوزد: دما زیاد است یا سرعت دستگاه خیلی کم است.
- دوخت باز میشود (Cold Seal):
- دما: دما پایین است.
- فشار: فنرهای پشت فک دوخت شل شدهاند.
- کثیفی: مهمترین دلیل! گرد نمک روی لایه داخلی سلفون نشسته است. وقتی نمک بین دو لایه باشد، دوخت انجام نمیشود. باید از هدایتکنندههای نمک (قیفهای انتهایی) دقیقتری استفاده کنید تا نمک به لبه دوخت نپاشد.
۲. مشکل برش (Cutting Issues)
تیغه برش عمل نمیکند یا سلفون را “میجوید”.
- تست تیغه: تیغه را درآورید و با ناخن لبه آن را لمس کنید. اگر کند شده، برای سلفونهای نمک (که ضخیم و چندلایهاند) حتماً باید تعویض شود.
- تنظیم سندان: تیغه باید دقیقاً وسط شیار سندان مقابل فرود بیاید. اگر کمی انحراف داشته باشد، سلفون را پاره میکند.
۳. مشکل چشمی و فتوسل (Tracking)
دستگاه مارک (خال سیاه) را گم میکند و طول بستهها بهم میریزد. در فرآیند تعمیر دستگاه بسته بندی ساشه، تنظیم چشمی بسیار حیاتی است:
- برای سلفونهای براق (متالایز): زاویه چشمی را کمی کج کنید تا بازتاب نور خود سلفون، سنسور را کور نکند.
- نکته طلایی: کابل فتوسل را چک کنید. لرزش دستگاه ساشه زیاد است و ممکن است سیم در گلوگاهها قطع و وصل شود.
💨 فصل چهارم: سیستم پنوماتیک (باد)؛ ریه دستگاه شما
بسیاری از ارورها که به نظر برقی میآیند، در واقع پنوماتیکی هستند.
- فشار استاندارد: فشار باد ورودی باید حداقل ۶ بار (Bar) باشد. اگر فشار به ۴ برسد، جکها زور ندارند دریچه نمک را کامل ببندند و ریزش رخ میدهد.
- آب در سیستم: مرگبارترین اتفاق برای شیربرقیها! اگر کمپرسور شما رطوبتگیر (Dryer) نداشته باشد، آب وارد شیربرقی شده، با نمک مخلوط میشود و پیستون داخلی شیر را جام میکند.
- نشانه: جک عمل میکند اما برنمیگردد (یا برعکس).
- راه حل: شیربرقی را باز کنید و اسپول داخلی را با اسپری خشک تمیز کنید.
⚡ فصل پنجم: جدول کدهای خطا و عیبیابی سریع
بسیاری از توقفهای ناگهانی دستگاه ریشه در نوسانات برق یا خطاهای سنسوری دارد. جدول زیر راهنمای سریع شما برای تشخیص مشکلات دستگاه بسته بندی نمک و خطاهای برقی است:
| کد خطا / مشکل | معنی فنی و دلیل خرابی | راه حل عملیاتی و تعمیر |
|---|---|---|
| PLC Run Error | قطع ارتباط برنامه یا نویز شدید الکتریکی در سیستم | کابلهای شیلددار استفاده کنید؛ ارت دستگاه را حتماً به چاه ارت استاندارد متصل کنید (اتصال به لوله آب یا اسکلت سوله ممنوع است). |
| Over Heat | دمای داخل تابلو برق بیش از حد مجاز است | فنهای تهویه تابلو برق را چک کنید. معمولاً “غبار نمک” روی پرههای فن مینشیند، دور آن را کند میکند و باعث داغ شدن درایوها میشود. |
| SSR Failure | سوختن رله حالت جامد (رله الکترونیکی) | اگر المنت دوخت یکسره داغ میشود و قطع نمیکند، SSR سوخته است. هنگام تعویض، حتماً زیر SSR جدید “خمیر سیلیکون” بزنید تا حرارت را دفع کند. |
| Inverter Fault | آمپر کشیدن موتور و فشار بیش از حد | احتمالاً گیربکس اصلی سفت شده (گریپاژ) یا زنجیرها خشک و زنگزده هستند. ابتدا بخش مکانیک را روانکاری کنید، سپس اینورتر را ریست کنید. |
| Eye Mark Error | عدم تشخیص نقطه سیاه (مارک) توسط فتوسل | لنز چشمی را با دستمال نخی تمیز کنید. اگر سلفون براق است، زاویه چشمی را کمی کج کنید تا نور را به خودش برنگرداند (رفلکس نکند). |
📅 فصل ششم: چکلیست نگهداری پیشگیرانه (PM)
برای اینکه دائماً درگیر تعمیر دستگاه بسته بندی ساشه یا توزیندار نباشید، این برنامه را اجرا کنید:
✅ روزانه (پایان شیفت):
- تخلیه کامل مخزن نمک (هیچ نمکی نباید شب در دستگاه بماند).
- بادگیری فکهای دوخت و سنسورها.
- تمیز کردن تیغه برش با برس سیمی نرم (نه آب!).
✅ هفتگی:
- بازرسی تفلونهای نسوز روی فکها (اگر قهوهای شدهاند، عوض کنید).
- تخلیه آبِ واحد مراقبت پنوماتیک.
- روانکاری زنجیرها با گریس نسوز (خیلی کم).
✅ ماهانه:
- آچارکشی تمامی پیچهای بدنه (لرزش پیچها را شل میکند).
- چک کردن اتصالات برقی در تابلو (سفت کردن ترمینالها).
- بررسی وضعیت لودسلها و کالیبراسیون دقیق.
❓ سوالات متداول فنی (FAQ)
در این بخش به سوالاتی پاسخ میدهیم که معمولاً تعمیرکاران بابت پاسخ دادن به آنها هزینه دریافت میکنند.
۱. چرا بستههای نمک من بعد از چند روز هوا میکشند و سفت میشوند؟
این مشکل فنی اصطلاحاً “Micro-leak” یا ریزنشت نام دارد. در این حالت دوخت به چشم سالم میآید اما هوا عبور میکند. دلایل اصلی عبارتند از:
- فشار نامتوازن فکها: اگر فنرهای دو طرف فک دوخت فشار یکسانی نداشته باشند، یک سمت دوخت ضعیفتر عمل میکند.
- نمکزدگی فکها: شیارهای روی فک دوخت پر از “نمک سوخته” شده است. فکها را باید با فرچه سیمی برنجی کاملاً تمیز کنید.
- کیفیت سلفون: جنس سلفون شما مناسب نمک نیست. لایه پلیاتیلن (PE) داخلی باید ضخامت کافی (حداقل ۴۰ میکرون) داشته باشد تا دانههای نمک را در خود دفن کند.
۲. آیا میتوانم سرعت دستگاه ساشه نمک را بیشتر کنم؟
بله، اما یک قانون فیزیک را نباید فراموش کنید: سرعت بیشتر = زمان دوخت کمتر.
اگر سرعت را بالا میبرید (مثلاً از 2۰ بسته به 40۰ بسته در دقیقه)، فکها زمان کمتری روی هم قرار میگیرند. بنابراین باید دمای المنتها را متناسب با آن ۱۰ تا ۲۰ درجه بالا ببرید.
نکته مهم: تنظیم دقیق PID کنترلر دما ضروری است تا سلفون ذوب نشود.
۳. چرا صفحه لمسی (HMI) دستگاه مدام هنگ میکند و تاچ کار نمیکند؟
این اتفاق در کارخانههای نمک بسیار رایج است و دلیل آن الکتریسیته ساکن شدید ذرات نمک است.
- راه حل فوری: دستگاه را خاموش و روشن کنید.
- راه حل ریشهای: بدنه مانیتور و بدنه اصلی دستگاه باید با سیم مسی ضخیم به هم “همبندی” شوند. همچنین مطمئن شوید که سیم ارت (Earth) تابلو برق به یک چاه ارت استاندارد (زیر ۵ اهم) متصل است.
۴. نمک داخل لوله یقه گیر میکند و پایین نمیآید، چکش بزنم؟
خیر! ضربه زدن با چکش فلزی باعث دفرمه شدن یقه و خراب شدن دائمی آن میشود. گیر کردن نمک معمولاً به خاطر رطوبت بالا است.
- راه حل: از دستگاههایی استفاده کنید که داخل مخزنشان “همزن” دارند یا یک ویبراتور بادی کوچک روی بدنه یقه نصب کنید. اگر مجبور به ضربه زدن هستید، فقط از چکش پلاستیکی (ژلهای) استفاده کنید.
۵. دستگاه توزیندار وزنها را دقیق میزند اما سرعتش خیلی پایین است.
این یعنی سیستم فیدر (Feeder) شما کند عمل میکند. به تنظیمات ویبره بروید و پارامتر Feed Amplitude (شدت ریزش) را زیاد کنید. اگر باز هم کند بود، دریچه مکانیکی تنظیم ضخامت ریزش را بازتر کنید.
جمعبندی: تعمیر کنیم یا تعویض؟
تعمیر و نگهداری بخشی از پروسه تولید است و حتی بهترین دستگاهها هم نیاز به رسیدگی دارند. اما یک خط باریک بین “نگهداری” و “هزینه سربار” وجود دارد. اگر دستگاه شما مدام دچار خرابی میشود، شاید زمان ارتقا فرا رسیده باشد.
با انتخاب یک دستگاه بستهبندی نمک باکیفیت از ابتدا، از بسیاری از این مشکلات جلوگیری کنید و خیال خودتان را برای سالها راحت کنید.
تدوین و نظارت محتوایی
این محتوا تحت نظارت مهندس نعمت شهبازی لاطران، مدیرعامل و رئیس شرکت البرز ماشین کرج و کارشناس ماشینآلات بستهبندی و خطوط تولید مواد غذایی تدوین و منتشر شده است.
