🛠️ راهنمای جامع تعمیر و نگهداری دستگاه بسته بندی؛ از سرویس دورهای تا عیبیابی فوری 🚨
- نویسنده: کارشناس فنی بامک
- تاریخ انتشار:
- تاریخ بروزرسانی: آذر 8, 1404
آموزش تعمیر و نگهداری دستگاه بسته بندی (عیبیابی فوری) 🚨
آیا تا به حال این کابوس را تجربه کردهاید؟ درست در روزی که سفارش سنگین دارید، دستگاه بسته بندی با یک صدای عجیب متوقف میشود و سکوت ترسناکی خط تولید را میگیرد! 😱
هزینه هر ساعت توقف خط تولید (Downtime)، گاهی از حقوق یک ماه یک کارگر بیشتر است.
اما نگران نباشید! 🛡️ در این مقاله مرجع از بامک، ما تجربه ۲۰ ساله تیم فنی را در قالب یک راهنمای عملیاتی (ترکیبی از نکات فنی مهندسی + فوتهای کوزهگری مکانیکها) آماده کردهایم. با اجرای این نکات، عمر دستگاهتان را ۲ برابر کنید.
🔍 چرا دستگاه با ما “قهر” میکند؟ (اهمیت سرویس دورهای)
بسیاری از مدیران فکر میکنند نگهداری دستگاه بسته بندی یعنی فقط وقتی خراب شد، تعمیرش کنند. این اشتباه محض است!
استراتژی درست، “پیشگیری قبل از درمان” است. سرویس دوره ای دستگاه بسته بندی ۳ هدف طلایی دارد:
- 💰 جلوگیری از ضرر مالی: خرابی یک بلبرینگ ۵۰۰ تومانی، میتواند شفت ۵۰ میلیونی را بشکند!
- ⚖️ حفظ آبروی برند: خطای توزین باعث میشود محصول کموزن (نارضایتی مشتری) یا سنگینوزن (ضرر کارخانه) تولید کنید.
- ⚡ سرعت پایدار: دستگاه سالم با حداکثر سرعت کار میکند، نه با پتپت کردن.
💡 پیشنهاد ویژه: اگر دستگاههای فعلی شما فرسوده شده و هزینه تعمیراتشان سر به فلک کشیده، شاید زمان جایگزینی فرا رسیده باشد. نگاهی به لیست دستگاه های بسته بندی با گارانتی معتبر بیندازید تا با تکنولوژیهای کماستهلاک جدید آشنا شوید.
🩺 عیبیابی حسی: دستگاه با شما حرف میزند!
قبل از اینکه دست به آچار شوید، باید مثل یک پزشک ماهر، علائم حیاتی دستگاه را چک کنید. دستگاهها قبل از خرابی کامل، این ۳ علامت را نشان میدهند:
۱. 👂 صداهای مشکوک (Sound Check)
- صدای “هوم” ممتد: موتور زیر فشار است یا یکی از فازها قطع شده.
- صدای “جیغ یا سوت”: تسمهها خشک شدهاند یا بلبرینگها گریپاژ کردهاند.
- صدای “تقتق” ضربهای: زنجیرها شل شدهاند یا دندهها رد میکنند.
۲. 👃 بوهای خطرناک (Smell Check)
- بوی پلاستیک سوخته: سیمکشیهای تابلو برق داغ کردهاند (خطر آتشسوزی! 🔥).
- بوی روغن سوخته: گیربکس به شدت داغ شده یا واسکازین ندارد.
۳. 🌡️ حرارت غیرعادی (Touch Check)
- موتور/گیربکس: دستتان را نزدیک بدنه ببرید (لمس نکنید!). اگر حرارت آنقدر بالاست که صورتتان میسوزد، فن خنککننده خراب است.
🧰 آناتومی تعمیرات: بررسی ۳ سیستم حیاتی دستگاه
برای تعمیر دستگاه بسته بندی به صورت اصولی، باید بدانیم کجای کار میلنگد. دستگاه شما ترکیبی از ۳ بخش است:
💨 بخش اول: سیستم پنوماتیک (ریه دستگاه)
اکثر دستگاههای ساشه و توزیندار جدید با باد کار میکنند.
- ⚠️ مشکل رایج: جکها بیجون هستند یا فکها خوب بسته نمیشوند.
- ✅ راه حل (فوت کوزهگری):
- تخلیه آب: زیر “واحد مراقبت” (آن استوانه شیشهای کنار دستگاه)، یک پیچ ریز است. هر روز فشارش دهید تا آب کمپرسور تخلیه شود. آب، دشمن شیر برقی است!
- تنظیم فشار: عقربه فشارسنج باید همیشه بین ۶ تا ۸ بار باشد.
⚙️ بخش دوم: سیستم مکانیک (استخوانبندی)
- ⚠️ مشکل رایج: لرزش بدنه و سر و صدا.
- ✅ راه حل:
- گریسکاری: زنجیرها و یاتاقانها را هفتهای یکبار با “گریس نسوز لیتیوم” روانکاری کنید. روغن معمولی نزنید چون شره میکند و مواد غذایی را آلوده میکند.
- تسمه تایم: اگر طول بستهها کوتاه و بلند میشود، تسمههای کشنده سلفون ساییده شدهاند.
⚡ بخش سوم: سیستم برق و PLC (مغز متفکر)
- ⚠️ مشکل رایج: قاطی کردن برنامه، ارورهای عجیب روی HMI.
- ✅ راه حل:
- گردگیری: گرد و غبار (مخصوصاً آرد و ادویه) رسانا است. هفتهای یکبار با باد (پمپ باد)، داخل تابلو برق را تمیز کنید.
- سفت کردن پیچها: لرزش دستگاه باعث شل شدن ترمینالهای برق میشود. هر ماه با پیچگوشتی اتصالات را سفت کنید تا جرقه نزند.
📊 جدول عیبیابی سریع و اورژانسی (Troubleshooting)
این جدول را چاپ کنید و کنار دستگاه بچسبانید. ۸۰٪ مشکلات با همین جدول حل میشوند:
| ❌ مشکل مشاهده شده | 🧐 علت احتمالی | 🛠️ راه حل سریع (مکانیک شو!) |
|---|---|---|
| دوخت بسته باز میشود | ۱- دمای کم المنت / ۲- خرابی پارچه تفلون / ۳- فشار باد کم | دما را ۱۰ درجه بالا ببرید. پارچه نسوز روی فک را چک کنید (اگر سیاه شده عوض کنید). فشار باد را چک کنید. |
| دستگاه برش نمیزند (گیر میکند) | ۱- کندی تیغه / ۲- تنظیم نبودن تایم برش | تیغه را عوض کنید. در تنظیمات HMI، زمان برش (Cutting Time) را کمی افزایش دهید. |
| سلفون پاره میشود | ۱- ترمز رولبازکن سفت است / ۲- لبههای یقه تیز شده | فنر رولگیر را شل کنید. مسیر عبور سلفون را چک کنید که مانعی نباشد. |
| دستگاه جای مارک (فتوسل) را نمیبیند | ۱- چشمی کثیف است / ۲- سلفون زیر سنسور میلغزد | لنز سنسور را با الکل و پنبه تمیز کنید (آب نزنید!). کشش سلفون را تنظیم کنید. |
| وزن بستهها دقیق نیست | ۱- کثیفی باکتها / ۲- لرزش دستگاه / ۳- باد کولر! ینیهای ویبره را تمیز کنید. مطمئن شوید باد کولر مستقیم به لودسل نمیخورد (بسیار مهم!). | . |
🏭 نکات اختصاصی برای نگهداری دستگاه بسته بندی
۱. نگهداری دستگاههای ساشه (تکنفره) 🍬
دستگاههای ساشه بسیار ظریف و پرسرعت هستند.
- نکته حیاتی: در ساشه مایعات (سس، شامپو)، نشتی مواد فاجعهبار است. حتماً واشرها و اورینگهای پیستون تزریق را چک کنید.
- تیغه مدادی: تیغههای این دستگاهها زود کند میشوند و باعث میشوند ساشهها به هم چسبیده (رشتهای) خارج شوند.
۲. نگهداری دستگاههای توزیندار (حبوبات و خشکبار) ⚖️
- حساسیت لودسل: لودسل (سنسور وزن) قلب این دستگاه است. هرگز، تاکید میکنیم هرگز هنگام شستشو روی لودسلها آب با فشار نگیرید (مگر اینکه ضدآب IP67 باشند).
- تراز بودن: اگر دستگاه تراز نباشد (پایهها لق باشند)، وزنکشی خطا میدهد.
🆘 جعبه ابزار نجات: قطعاتی که باید همیشه داشته باشید
برای اینکه خط تولید نخوابد، این قطعات مصرفی ارزان را همیشه در کمد داشته باشید (به اینها قطعات یدکی استراتژیک میگویند):
- ✅ پارچه نسوز (تفلون) چسبدار: حیاتیترین قطعه برای دوخت تمیز.
- ✅ المنت (میلهای و فشنگی): چون ناگهانی میسوزند.
- ✅ تیغه برش یدک.
- ✅ فیوز شیشهای و ترموکوپل.
اگر احساس میکنید نگهداری فنی از توان تیم شما خارج است، هنگام خرید دستگاه جدید حتماً به مسئله پشتیبانی دقت کنید. ما در مقاله خدمات پس از فروش توضیح دادهایم که چرا یک پشتیبانی قوی، نیمی از دغدغههای شما را حذف میکند.
❓ سوالات متداول درباره نگهداری دستگاه بسته بندی (FAQ)
در اینجا به پرتکرارترین سوالات فنی که مشتریان بامک از ما میپرسند پاسخ میدهیم:
۱. هر چند وقت یکبار باید روغن گیربکس را عوض کنیم؟
به طور استاندارد هر ۲۰۰۰ ساعت کارکرد (حدودا ۶ ماه). حتماً سطح روغن را از طریق شیشه روغننما (Sight Glass) چک کنید. اگر روغن سیاه و رقیق شده بود، حتماً آن را با واسکازین مناسب تعویض کنید.
۲. چرا دوخت سلفون “چین و چروک” دارد و زشت است؟
معمولاً دو دلیل دارد: یا دما خیلی بالاست (پلاستیک جمع میشود) یا فشار فکها نامتقارن است. ابتدا دما را ۵ تا ۱۰ درجه کم کنید، اگر درست نشد، باید فنرهای پشت فک دوخت را توسط متخصص رگلاژ کنید.
۳. آیا استفاده از محافظ برق (استابلایزر) ضروری است؟
بله، ۱۰۰٪! نوسان برق قاتل قطعات الکترونیکی گرانقیمت مثل PLC و HMI است. هزینه خرید یک استابلایزر، یک دهم هزینه تعمیر برد دستگاه است.
🏁 سخن آخر: با دستگاهتان مهربان باشید!
دستگاه بسته بندی شما، کارمند بیزبانی است که صبح تا شب برایتان پول چاپ میکند. 💸 با انجام یک برنامه نگهداری ساده (تمیزکاری + روغنکاری + آچارکشی)، میتوانید سالها بدون نیاز به تعمیر اساسی از آن استفاده کنید.
آیا دستگاه شما صدای خاصی میدهد یا ارور ناشناختهای دارد؟ 👇 همین پایین در بخش نظرات بنویسید تا کارشناسان فنی بامک شما را راهنمایی کنند.
تدوین و نظارت محتوایی
این محتوا تحت نظارت مهندس نعمت شهبازی لاطران، مدیرعامل و رئیس شرکت البرز ماشین کرج و کارشناس ماشینآلات بستهبندی و خطوط تولید مواد غذایی تدوین و منتشر شده است.
